Wörterbuchnetz
Lexicon musicum Latinum medii aevi Bibliographische AngabenLogo badw
 
barbitonus) bis basso (Bd. 1, Sp. 210 bis 211)
Abschnitt zurück Abschnitt vor
Artikelverweis barbitonus) -i m. et barbita -ae f. et barbitum -i n.; gr. βάρβιτος m. et βάρβιτον n.) Saiteninstrument (der Lyra ähnlich) string instrument (similar to the lyra) [syn.: cithara, lyra, leutum]
[s.IV]
Mart. Cap. 1, 36: barbito aurataque chely ac doctis fidibus (ad loc.: Remig. Aut. 23, 2: Barbitum genus est organi, instrumentum videlicet musicum ex ebore factum, unde et barbitum a barri, id est elefante, dicitur. sim. Remig. Aut. 483, 4). Mart. Cap. 9, 910: non chelys nec barbiton nec tetrachordon (ad loc.: Ioh. Scot. annot. 483, 4: ‚barbita‘ id est cithara). Mart. Cap. 9, 913: multiforme scit ciere barbiton (ad loc.: Ioh. Scot. annot. 485, 4: ‚barbiton‘ id est citharam. sim. Remig. Aut. 485, 3).
[s.VII]
Isid. etym. 3, 22, 3: plures eius (sc. citharae) species extiterunt, ut psalteria, lyrae, barbitae, phoenices et pectides (inde Hier. Mor. 4 p. 20, 8).
[s.IX-XII]
Gloss. Boeth. mus. 1, 2, 163, 2: citharae, barbita caeteraque diversi generis cordalia instrumenta.
[s.XIV]
Trad. Ptol. p. 285a: per istos (sc. numeros) cimbala et tintinnabula formantur; per istos fistulae sive aereae (ms.: eree, ed.: creae), vel calami mensurantur; per istos citharae resonant et barbitoni (cf. Quat. princ. 2, 21 p. 217b: ... per istos fistulae sive aereae sive de calamo mensurantur; per istos citharae et viellae resonant).
[s.XV]
Nicol. Burt. 3, 22, 206: Quid valeat numeris et barbiton ipsa canoris / Orpheus est testis, testis Aryon erit. Ioh. Tinct. inv. p. 41: lyra (si Porphyrioni credimus) dicitur barbitus. Ad quem ipse Flaccus per eandem figuram: „... age dic Latinum, barbite, carmen.“ Verum nunc vulgus eam ubique leutum appellat. Adam Fuld. 2, 17: Donet et Euterpe tibias, Polonia iungat / barbiton.
 
Artikelverweis 
baryphonizans (de βαρύφωνέω) tief klingend deep-sounding
[s.XV]
Adam Fuld. 2, 17: Ego quoque omnem cantum primi toni in lichanos meson finire cogor propter organum: nam baryphonizans - - - (?) diapason lichanos hypaton in hypothesi attingere non valuit vera voce.
 
Artikelverweis 
barytonans (baritonans) -ntis (de βαρύτονος) Bezeichnung für die tiefste Stimme eines mehrstimmigen Satzes, Baßstimme term that designates the lowest voice of a polyphonic composition, the bass part
[s.XV]
Fr. Gafur. pract. 3, 11: Baritonans enim intelligitur pars seu processus gravior in compositione cantilenae, qui et contratenor gravis dicitur a ‚vari‘, quod est grave, v mutata in b, quasi graviorem cantans cantilenae partem. Cuius consyderationis hoc proponitur exemplar: (sequitur exemplum). In hoc exemplo prima semibrevis acuti contratenoris in tertiam supra tenorem constituta per decimam distat intensa a prima /Bd. 1, Sp. 211/ baritonantis et per sextam remissa est sub prima cantus: ab hac autem distat prima baritonantis per quintamdecimam in grave. ibid. al. sim. Fr. Gafur. pract. 3, 12: sive in tenore sive in cantu seu etiam in contratenore aut in baritonante. ibid. al. Fr. Gafur. pract. 3, 15: Vox autem baritonantis et acuti contratenoris pari invicem et ac reliquos pronuntiatione se transferant. Tenorem vero, quod cantum sustinet et a baritonante sustinetur, fundamentum relationis dicunt; namque ab acuto cantu et graviore baritonante circumscriptus est medium obtinens locum. ibid.: Caveat postremo cantilenae compositor tenorem aut baritonantem in cantilena per omnes notulas immobilem disponere. cf. ThLL s. v. barytonicus, barytonus
 
Artikelverweis 
basal Bezeichnung (semitischen Ursprungs?) für den vierzehnten Ton (O) im System A - Q term (of semitic origin?) that designates the fourteenth pitch (O) in the system A - Q
[s.XI]
Compil. Casin. 1, 24 descr.: corda basal. cf. Farmer, Facts p. 31
 
Artikelverweis 
bassitudo -inis f. Tiefe, tiefer Bereich (eines Gesangs) lowness, the lower range (of a song) [opp.: altitudo]
[s.XIV]
Heinr. Eger 5 p. 59: si laetitia exprimenda sit singularis, ... nunc innuunt tarditatem, nunc vehementiam, nunc involutionem in multis notis, nunc expeditionem in pausis, nunc applaudunt, nunc arguunt, aliquando designant altitudinem, aliquando bassitudinem.
[s.XV]
Conr. Zab. chor. 3, 4: cum cantus supra notam inceptionis suae vel multum ascendit vel infra eandem multum descendit in quacumque sui parte, ut cum ad eundem altitudinis vel bassitudinis locum pervenitur, possit et ibi a multitudine personarum chori sine gravamine cantari.
 
Artikelverweis 
basso -are in die Tiefe führen to move to a lower pitch [opp.: conscendere, scandere]
[s.XIV]
Ps.-Phil. lib. mus. p. 36a: Imparitas, que conscendit, bassatur (ed. bassantur) ad unum (sim. Vers. Imparitas p. 152 (p. 467b): Imparitas, quae novem scandit, bassatur ad unam. Bonav. Brix. 15, 16: inparitasque (ms. et ed.: ni paritasque) octo (sc. scandit), sub fine bassatur (ms. et ed.: bassat) ad unam).