Wörterbuchnetz
Lexicon musicum Latinum medii aevi Bibliographische AngabenLogo badw
 
ancia bis anne (Bd. , Sp. )
Abschnitt zurück Abschnitt vor
Artikelverweis ancia -ae f. (cf. ital. ancia, francogall. anche) Rohrblatt (bei Blasinstrumenten) reed (for wind instruments)
[s.XV]
Ioh. Tinct. inv. p. 35: Tibia instrumentum est duo principalia tenens foramina: unum valde angustum, per quod (canna de se sonora, quam vulgus anciam vocat, infixa) sonus flatu hominis creatus immittitur.
 
Artikelverweis 
ancus -us vel -i m. (de ἄγκος vel ἀγκών cf. Huglo, Neumes p. 66) Bezeichnung für eine absteigende dreitönige, liqueszierende Neume term that designates a descending, liquescent neume with three pitches (= climacus liquescens; cf. Wagner, Einführung in die gregorianischen Melodien II, Leipzig 1912, p. 131)
[s.XI]
Neum. Eptaphonus p. 57: Ancus (inde Frut. brev. 14 p. 102. Heinr. Eger 4 p. 44. Trad. Holl. II 1 p. 39 (p. 430a): Anchus ). Neum. Scandicus p. 57: Ancus (cf. Floros, Neumenkunde 3, tab. 103).
[s.XIV]
Heinr. Eger 4 p. 44: ancus quasi uncus. Anon. Carthus. p. 446a: inculta reiteratio ancus neume in cantu summe est vitanda, quia magnum facit vitium, quod appellatur a musicis vitium (ed. om. vitium) similium sonorum. Et talis reiteratio reperitur in illo responsorio „Ecce odor filii mei“ in illa parte „crescere te faciat Deus meus“ (ed.: in illa parte crescente faciat: „Deus meus“).
[s.XV]
Ioh. Hoth. exc. p. 56: In quibus (sc. ecclesiasticis libris) reperimus quilismata, podatos, clines, cephalicos, porrectos, oriscos, scandicos, salicos, climacos, torcullos, ancos (ed.: tertullos, aricos) et huiusmodi, quod idem Guido excogitavit. v. sinuosa
 
Artikelverweis 
anelpii Neumenbezeichnung unbekannter Bedeutung term of undetermined meaning that designates a neume
[s.XI-XII]
Neum. Prima p. 195: Anelpii .
 
Artikelverweis 
anelurbe Neumenbezeichnung unbekannter Bedeutung term of undetermined meaning that designates a neume
[s.XI-XII]
Neum. Prima p. 195: Anelurbe .
 
Artikelverweis 
anes v. nenote anes
 
Artikelverweis 
anfractus -a, -um melodisch bewegt melodically active
[s.XI]
Guido micr. 17, 40: iste continuationem et mollitiem secundum suae mentis lasciviam quaerit, ille utpote gravis, sobriis cantibus demulcetur; alius vero ut amens in compositis et anfractis vexationibus pascitur; et unusquisque eum cantum sonorius multo pronuntiat, quem secundum suae mentis /Bd. 1, Sp. 100/ insitam qualitatem probat (inde Iac. Leod. spec. 7, 9, 10). Ps.-Guido epil. p. 39b: unus in modum historiae recto et tranquillo feratur cursu; alter vero anfractis saltibus concinatur (inde Bart. Ram. 1, 3, 2 p. 55: ... alter vero anfractibus et saltibus concinitur). Quaest. mus. 1, 19 p. 47: Extendit autem (sc. autenticus modulus deuteri) contra omnium autentorum legem inceptiones suas et tenorem in sextam a finali vocem. Quod ideo factum esse creditur, quia, cum amfractis saltibus delectetur, ad lascivum eius incessum non conveniebat ⋅⋅ quadratum (inde Iac. Leod. spec. 6, 45, 13).
 
Artikelverweis 
anfractus -us m. 1. (melodische) Bewegung 2. Unterteilung 1. (melodic) activity 2. subdivision
1 (melodische) Bewegung (melodic) activity
[s.IX]
Aurelian. 10, 8: Primus (sc. introitus „Gaudete in Domino semper“) siquidem in se idcirco directe finis versuum recipit, quia et in directum incoat, nec vox sinuosos decurrit per anfractus. Aurelian. 16, 36: quandocumque antiphona cuiuscumque toni leniter incoaverit, et non per sinuosos anfractus decucurrerit. Aurelian. 19, 40: melodia, quae fit in decima syllaba, ... tractim prolixoque amfractu idcirco circumfertur. Aurelian. 19, 86: non incurvatur per anfractus inflexionum, quia protinus altera subsequitur syllaba, quae circumvolvitur. (cf. Waeltner, Methode p. 59)
[s.XI]
Ps.-Guido arithm. p. 61: De proprietatibus troporum. Nobilitas primi iuvat anfractusque secundi.
[s.XII]
Ton. Cist. p. 266a: Compositio autem consistit in levitate et gravitate, in extensione et reflexione, in variis anfractibus multisque diverticulorum varietatibus (inde Ioh. Aegid. 12, 5).
[s.XIII]
Mus. man. 44, 8: Auctenti vocantur cantus, qui liberius et longius a littera, qua finiendi sunt, ad alta procedunt saltibus et amfractibus variis lascivius discurrentes. Mus. man. 50, 24: Quorum (sc. reponsoriorum sexti toni) versus non saltibus auctenticis sed simplicibus et moderatis passibus ad sextam facit ascendere ... Deinde per amfractus dulcissimos ad finalem descendere facit. Mus. man. 51, 11: Compositio cantus est notarum copulatio vel separatio, tarditas et situs pausationum, frequentationum loca, saltuum levitas, et amfractuum variatio. Mus. man. 51, 30: Explorandum qualiter ambulet cantus ... quas frequentet litteras, quas refugiat et circa quas circuitus suos exerceat et amfractus. Mus. man. 52, 28: factis circa finalem quibusdam domesticis amfractibus tam sub finali quam supra. Mus. man. 53, 11: Tonus hic (sc. secundus), quando principium sumit a finali, plerumque tertiam suam superiorem saltu breviter tangens in se reflectitur et circa ipsam, nunc superius, nunc inferius variis amfractibus agitatur. Mus. man. 54, 26. Mus. man. 55, 20. Mus. man. 55, 28. Mus. man. 56, 29. Mus. man. 58, 27.
[s.XV]
Bart. Ram. 1, 3, 2 p. 55 (cf. LmL col. 100, 4). Bart. Ram. 2, 1, 2 p. 68. Bart. Ram. 2, 1, 2 p. 71: cum tenor saltus facit et anfractus, organum debet voces suas coadunare. Nam si ambo per saltus et anfractus discurrant, certamen potius quam harmonia dicetur. ibid. sim.
2 Unterteilung subdivision
a eines Gesangs in Abschnitte of a song divided into sections
[s.XV]
Fr. Gafur. pract. 2, 1: Ex annotatis igitur arsim et thesim, si concinata sit dictionum connexio, liquet vim suam commodius ostendere posse, ut sine anfractu aliquo carmen fere se ipsum enuntiet, sustineat et effundat.
b des Notenwertes (einer Minima) of a note value (of a minim)
[s.XV]
Fr. Gafur. pract. 2, 4: Minimam figuram certis anfractibus diminutam ad elegantiorem ornatamque melodiam tamquam tonum in partes posteritas inde disposuit; namque minimam ipsam duas in partes aequas secundum temporis /Bd. 1, Sp. 101/ mensuram distinxerunt. ibid. al. Fr. Gafur. pract. 2, 9: Moderni autem ternariam ipsius minimae divisionem ommiserunt minimam ipsam eiusque anfractus binariae tantum ascribentes divisioni. Fr. Gafur. pract. 2, 10: Pars remotissima est illa, inter quam et suum totum tres figurae maiores naturaliter resident, ut minima respectu longae; quibus longa, brevis et semibrevis naturaliter intercluduntur. Idem quoque iudicium deducitur de anfractibus minimae respectu singularum figurarum. ibid.: tres illi anfractus a minima diminuti ternariam non recipiant sectionem.
 
Artikelverweis 
annaneaes Intonationsformel für den ersten Parapter (zusätzliche mittlere Tonart oder Psalmton) intonation formula for the first parapter (supplementary mode or psalm tone that falls between plagal and authentic)
[s.X]
Mod. Volunt autem p. 80: Authenticus protus ... Plagis proti ... Paracter, id est circumequalis: ANNANEAES. An. „Nos qui vivimus“ (cf. Bailey, De modis p. 57). v. LmL ananeano, LmL ananno, nenoteneagis, nenoteneano
 
Artikelverweis 
annaneane palaeo-byzantinische Intonationsformel für die erste Kirchentonart paleo-Byzantine intonation formula for the first mode
[s.IX]
Mod. Autenticus p. 51, 16. (cf. Bailey, De modis p. 56)
 
Artikelverweis 
annaneoyes Intonationsformel für den zweiten Parapter (zusätzliche mittlere Tonart oder Psalmton) intonation formula for the second parapter (supplementary mode or psalm tone that falls between plagal and authentic)
[s.X]
Mod. Volunt autem p. 81: Authenticus deuterus ... Plagis deuterus ... Paracter, id est circumequalis: ANNANEOYES. An. „Crucem tuam adoramus Domine“ (cf. Bailey, De modis p. 57). v. LmL anos, noeane, noeano
 
Artikelverweis 
anne